Tevreden medewerkers die lekker in hun vel zitten zijn goud waard. Maar een goede werksfeer is niet altijd vanzelfsprekend. Hoe zorg je als leidinggevende dat de sfeer goed blijft in jouw team? Doe je voordeel met deze vijf tips van experts Alie Kuiper (organisatieadviseur gespecialiseerd in ongewenste omgangsvormen) en Willem van Rhenen (hoogleraar Engagement & Productivity). “Het is een wisselwerking: een goede sfeer bevordert goede omgangsvormen – en goede omgangsvormen bevorderen een goede sfeer.”

"Jij als leidinggevende kan autonomie en verbinding organiseren.”

1. Stel jezelf de vraag: hoe bevlogen zijn jouw medewerkers?

Bevlogen medewerkers hebben plezier in hun werk, zijn energiek en toegewijd. Willem: “Dat is prettig voor henzelf, maar het levert de organisatie ook wat op. Zo is hun verzuim zo'n 35 tot 40% lager en komen er 40 tot 60% minder incidenten voor. Bevlogenheid is een resultaat van autonomie en verantwoordelijkheid. Maar ook van verbinding tussen collega’s. Juist jij als leidinggevende kan deze autonomie en verbinding organiseren.”

2. Zorg voor een veilige werksfeer

Willem: “Bevlogenheid is mooi, een veilige werksfeer is de basis. Zonder veiligheid leg je een bom onder de werksfeer.” Het advies voor leidinggevenden: maak de onderlinge relaties, de samenwerking en de sfeer in het team onderwerp van gesprek in het teamoverleg. Zorg voor afspraken over ongewenste omgangsvormen. Alie: “Realiseer je dat je als leidinggevende een voorbeeldfunctie hebt: walk as you talk. Grijp in als pestgedrag zich voordoet. Accepteer niet dat een medewerker zich kwetsend of denigrerend uitlaat over een collega of dat mensen buitengesloten worden.”

"We weten dat er risico’s zijn die de werksfeer negatief beïnvloeden."

3. Let op de risico’s en de signalen

We weten dat er risico’s zijn die de werksfeer negatief beïnvloeden en de kans op pestgedrag vergroten. Alie: “Risicofactoren kunnen liggen in de organisatie van het primaire proces, de stijl van leidinggeven en de samenstelling van het personeelsbestand. Denk hierbij aan een sterke hiërarchie, een hoge werkdruk en gebrekkige communicatie. Maar er is ook een verhoogd risico wanneer er veel met tijdelijke krachten wordt gewerkt. Ook zijn er signalen die kunnen wijzen op pesten. Bijvoorbeeld vermijdingsgedrag, onverklaarbare fouten, herhaaldelijk ziekteverzuim of het verzoek om overplaatsing. Herken je dit in je organisatie? Dan moet je extra alert zijn.”

4. Probeer het niet alleen te doen

Als leidinggevende ben je niet in je eentje verantwoordelijk voor een goede sfeer op de werkvloer, het hele team is hiervoor verantwoordelijk. Ook sta je er als leidinggevende niet alleen voor. Willem: “Een bedrijfsarts kan signaleren en adviseren. Enerzijds kan hij benoemen waar de pijnpunten in de organisatie liggen en anderzijds wat de mogelijkheden tot verbetering zijn. Een RI&E (Risico-inventarisatie en -evaluatie) en PMO (Preventief Medisch Onderzoek) zijn goede instrumenten om te signaleren. Daarnaast is toegang tot een vertrouwenspersoon zeer belangrijk om de eerste signalen van pesten op te vangen en daarna maatregelen te nemen.”

5. Duik in de tool voor antipestmanagement

Hoe voorkom je pestgedrag als leidinggevende? En hoe onderscheid je het ‘dolletje’ van pesten? Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ontwikkelde de tool ‘Antipestmanagement: Een goede werksfeer, laten we dat zo houden!’ Download hem hier en doe er je voordeel mee.

Alie Kuiper

Alie Kuiper is organisatieadviseur. In 2002 studeerde zij af aan de Erasmus Universiteit als bedrijfskundige op de studie ‘Seksuele intimidatie op het werk aangepakt’. Ze heeft zowel nationaal als internationaal meegewerkt aan diverse onderzoeken, publicaties en congressen over ongewenste omgangsvormen op het werk. Ook adviseert ze organisaties hierover.

Willem van Rhenen

Willem van Rhenen is hoogleraar Engagement & Productivity aan Nyenrode Business Universiteit en Chief Health Officer (lid RvB) bij Arbo Unie. Ook is hij Ombudsman bij PostNL. Willem studeerde geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn proefschrift is getiteld ‘Van stress naar bevlogenheid’.

Bladeren door het magazine

Met de pijltjes links en rechts in beeld ga je eenvoudig naar de vorige of volgende pagina. Klik op de drie streepjes linksboven voor de inhoudsopgave.